Osmanlı’nın Fetret Devri sonrasındaki o en fırtınalı taht kavgalarını ve Bizans’ın sinsi oyunlarını anlamak için bakılması gereken en trajik figürlerden biri Şehzade Küçük Mustafa’dır. Sultan Çelebi Mehmed’in oğlu, II. Murad’ın da öz kardeşidir. Tarihte ona "Küçük" denmesinin sebebi, aynı dönemde taht iddiasıyla ortalığı kasıp kavuran amcası Mustafa Çelebi (yani Düzmece Mustafa) ile karıştırılmaması içindir.
Çelebi Mehmed 1421'de vefat edip yerine büyük oğlu II. Murad tahta çıkınca, henüz 13-14 yaşlarında olan Küçük Mustafa, Bizans İmparatorluğu ve Anadolu beyliklerinin (özellikle Karamanoğulları) siyasi hesapları için biçilmiş kaftan haline geldi. Bizans, Osmanlı’nın büyümesini ve İstanbul’u sıkıştırmasını engellemek için bu çocuğu resmen bir koz olarak kullandı. Kendisine taht vadedilen ve kışkırtılan Küçük Mustafa, 1422 yılında abisine karşı isyan bayrağını açtı.
İsyanın sahada ciddi bir karşılığı oldu; Küçük Mustafa İznik’i ele geçirdi ve Bursa’yı kuşattı. Osmanlı payıtahtını tehdit eden bu durum karşısında II. Murad, o sırada yürüttüğü İstanbul kuşatmasını kaldırmak zorunda kalarak hızla Anadolu’ya geçti. Genç padişah, kardeşinin yanındaki lalaları ve komutanları zekice hamlelerle kendi safına çekerek isyanın askeri gücünü içeriden çökertti.
Desteksiz kalan ve ordusu dağılan Küçük Mustafa, 1423 yılında İznik yakınlarında yakalandı ve boğularak idam edildi. Cenazesi Bursa’ya gönderilerek babasının yanına defnedildi.
Sonuç olarak Şehzade Küçük Mustafa; Osmanlı devlet nizamında taht sisteminin ne kadar acımasız olduğunu ve Bizans’ın Osmanlı şehzadelerini devletin bekasına karşı nasıl birer maşa olarak kullandığını gösteren en net, en yalın tarihi olaylardan biridir.
Yorum Gönder