Dirk Willems, tarihte "Durk Willems" olarak da bilinen, 16 Mayıs 1569 tarihinde inançları nedeniyle öldürülmüş Hollandalı bir Anabaptist şehittir.
Willems, bugün Hollanda sınırları içerisinde yer alan Gelderland bölgesindeki Asperen kasabasında dünyaya gelmiştir.
Doğduğu dönemde bu bölge, Kutsal Roma İmparatorluğu'na bağlı Gelderland Dükalığı'nın egemenliği altındaydı.
Willems, gençlik yıllarında Rotterdam şehrinde "inananların vaftizi" denilen bir sürece dahil oldu; yani kendi iradesiyle yeniden vaftiz edildi [1]. Bu eylem, onun yetkililerin gözünde radikal bir "Anabaptist" olarak fişlenmesine neden oldu.
Willems, bu kararıyla çocukken kendisine uygulanan bebek vaftizini tamamen reddetmiş oluyordu. O dönemde bebek vaftizi, Hollanda'daki hem Katolik Kilisesi hem de yerleşik Protestan gruplar tarafından ortaklaşa uygulanan ve kutsal kabul edilen bir gelenekti.
Willems sadece bu inancı reddetmekle kalmadı, aynı zamanda yeni inancına olan sarsılmaz bağlılığını kendi evinde başka kişileri de vaftiz ederek gösterdi.
Bu dini faaliyetleri, Hollanda'daki Katolik Kilisesi tarafından şiddetle kınanmasına ve nihayetinde 1569 yılında Asperen'de tutuklanmasına sebebiyet verdi [1].
Kaçış, İnce Buz ve Hayat Kurtaran Merhamet
Tutuklanmasının ardından Willems, bir hapishaneye dönüştürülmüş olan eski bir konut sarayında gözetim altında tutuluyordu.
Ancak Willems, teslim olmak yerine kaçmayı planladı ve düğümlü bez parçalarından yaptığı el yapımı bir ipi kullanarak hapishaneden firar etmeyi başardı.
Pencereden aşağı, donmuş haldeki hendeklerin üzerine tırmanarak indi. Kaçışı fark eden bir gardiyan derhal peşine düştü ve kovalamaca başladı.
Willems, hapishanedeki yetersiz tayınlarla beslendiği için oldukça zayıf düşmüştü; ancak bu zayıflığı ve hafifliği, "Hondegat" adı verilen donmuş bir göletin üzerindeki ince buzu geçmesini sağladı.
Willems bu tehlikeli buzu güvenle geçmeyi başarırken, peşindeki ağır ekipmanlı gardiyan aynı şansa sahip olamadı.
İnce buz gardiyanın ağırlığı altında kırıldı ve görevli buzlu suların içine düştü. Gardiyan boğulmamak için çırpınırken çaresizlik içinde yardım çığlıkları atmaya başladı [2].
Dirk Willems, kaçıp özgürlüğüne kavuşma şansı varken vicdanının sesini dinledi ve kendisini yakalamaya çalışan adamın hayatını kurtarmak için geri döndü.
Willems'in bu merhamet dolu hareketi, onun yeniden yakalanmasıyla sonuçlandı. Gardiyan, hayatını kurtaran Willems'i minnet duyduğu için serbest bırakmak istese de, olay yerine gelen belediye başkanı gardiyana "görev yeminini" sert bir şekilde hatırlattı. Bu baskı üzerine gardiyan, Willems'i tekrar tutuklayarak yetkililere teslim etmek zorunda kaldı [1].
Mahkumiyet ve Kazıkta İşkence Dolu Ölüm
Willems, yakalandıktan sonra yedi yargıçtan oluşan bir heyetin önüne çıkarılana kadar tutuklu kalmaya devam etti. Yargıçlar, Willems'in kendi dini fikirlerinde "inatla ısrar etmesini" ve geri adım atmamasını büyük bir suç olarak gördüler. 16 Mayıs 1569 tarihinde, mülklerinin tamamına "kraliyet majestelerinin yararına" el konulmasına ve kendisinin kazıkta yakılarak idam edilmesine karar verdiler.
İnfaz günü Asperen'de Willems için ateş yakıldı ancak o gün doğu yönünden çok güçlü bir rüzgar esiyordu. Bu rüzgar, alevleri mahkumun üst bedeninden ve hayati organlarından uzaklaştırarak ölme sürecini acı dolu bir işkenceye dönüştürdü.
Rüzgarın etkisiyle ölümü saniyeler yerine uzun dakikalar sürdü. Willems'in acı dolu çığlıklarının yakındaki Leerdam kasabasından bile duyulduğu bildirildi. Görgü tanıklarına göre, can havliyle yetmişten fazla kez "Ey Rabbim; Tanrım" şeklinde feryat etti.
Olay yerindeki atlı bir görevli, Willems'in çektiği bu dayanılmaz acıya tanık olunca o kadar üzüldü ki cellada dönerek, "Adamı çabuk öldürün" diye bağırdı.
Celladın bu insani talebe uyup uymadığı tam olarak bilinmemekle birlikte, Willems'in son anlarına kadar büyük bir metanet sergilediği kaydedilmiştir. Nihayetinde, ruhunu Tanrı'nın ellerine teslim ederek orada hayatını kaybetti [1].
Dirk Willems'in Mirası ve Sanattaki Tasvirleri
Günümüzde Dirk Willems, Mennonitler ve Amişleri de kapsayan geniş Anabaptist camiası içinde en çok saygı duyulan ve kutlanan şehitlerden biri olarak kabul edilmektedir [3].
Sadece dini çevrelerde değil, aynı zamanda memleketi olan Asperen’in modern sakinleri arasında da gerçek bir halk kahramanı olarak görülmektedir [2].
Onun bu fedakarca hayatı ve ölümü, farklı sanat eserlerine de konu olmuştur.
Sanatçı Heinz Gaugel, 1992 yılında Ohio'daki Amiş ve Mennonit Miras Merkezi için hazırladığı "Behalt" adlı devasa siklorama (panoramik resim) çalışmasında, Willems'in peşindeki gardiyanı buzlu sudan kurtardığı anı betimleyen bir sahneye yer vermiştir [4].
Ayrıca, 2018 yılında Kanada'nın Steinbach kentinde bulunan Mennonite Heritage Village müzesinde, bu tarihi anı ve Willems'in fedakarlığını ölümsüzleştiren bir heykelin açılışı yapılmıştır [5].
Dipnotlar:
- "Dirk Willems, A. D. 1569". www.homecomers.org. Retrieved 26 March 2021.
- Oyer, John S.; Kreider, Robert (1995). "Compassion For The Enemy". The Mennonite Quarterly Review, Goshen College. Retrieved 14 April 2010.
- Unruh, Mark (September 2002). "A Story of Faith and the Flag: A Study of Mennonite Fantasy Rhetoric". Mennonite Life. Bethel College. Archived from the original on 15 August 2018. Retrieved 15 December 2008.
- Biesecker-Mast, Susan (1 July 1999). "Behalt: a rhetoric of remembrance and transformation". Mennonite Quarterly Review. 73 (3): 601–615.
- "Dirk Willems Statue Unveiled at MHV" .Steinbachonline. Retrieved 12 November 2018.
Yorum Gönder