Pavia Muharebesi, 16. yüzyılın en önemli askeri çatışmalarından birisidir. Bu muharebe, İtalya Savaşları'nın bir parçası olarak Fransa Kralı I. François ile Kutsal Roma İmparatoru V. Karl arasındaki rekabetin doruk noktasını oluşturmuştur. Bu muharebede Fransız ordusu, İspanyol-İmparatorluk ordusu tarafından ağır bir yenilgiye uğratılmış ve Kral I. François, V. Karl'a esir düşmüştür. Bu sonuç, Avrupa siyasetinde ve İtalya'daki güç dengelerinde büyük değişikliklere yol açmıştır.
Pavia Muharebesi'nin Arka Planı
İtalya Savaşları, 1494 yılında Fransa Kralı XII. Charles'ın Napoli Krallığı'nı ele geçirmek için İtalya'ya girmesiyle başlamıştır. Bu hamle İtalyan devletleri arasında ittifakların oluşmasına ve savaşların yaşanmasına neden olmuş, aynı zamanda diğer büyük Avrupa güçlerini de bölgeye çekmiştir. Özellikle Kutsal Roma İmparatorluğu ve İspanya Krallığı, Fransa'nın İtalya'daki yayılmasını engellemek için mücadele etmiştir.
1521 yılında V. Karl'ın imparator seçilmesiyle birlikte Fransa ile İspanya arasındaki rekabet daha da şiddetlenmiştir. Zira V. Karl hem İspanya'nın, hem de Avusturya'nın hükümdarıydı ve Fransa'yı iki cepheden birden kuşatmıştı. Ayrıca Karl, İngiltere Kralı VIII. Henry'in de kendi safında yer almasını sağlamıştı.
Fransa Kralı I. François ise kendisine destek veren Venedik Cumhuriyeti ve Papa VII. Clement ile birlikte İtalya'daki topraklarını korumak için savaşmıştır. Ancak 1522 yılında yapılan Bicocca Muharebesi'nde Fransız ordusu, Fernando d'Avalos komutasındaki İspanyol-İmparatorluk ordusu karşısında ağır bir yenilgi almış ve Lombardiya'yı terk etmek zorunda kalmıştır.
1524 yılında, I. François yeniden Lombardiya'yı ele geçirmek için bir sefer düzenlemiştir. Bu seferde başlangıçta başarılı olan Fransız ordusu, Milano'yu işgal etmiş ve Charles de Lannoy komutasındaki düşman ordusunu geri çekilmeye zorlamıştır. Ancak François, Lannoy'u takip ederek Pavia kalesini kuşatmaya girişmiştir. Bu sırada Antonio de Leyva komutasındaki kale garnizonu direniş göstermiştir.
Pavia Muharebesi'nin Gelişimi
Pavia Muharebesi 24 Şubat 1525 tarihinde sabah erken saatlerde başlamıştır. Fransız ordusu yaklaşık 28 bin kişiden oluşmakta ve bunların 6 binini de süvariler teşkil etmekteydi. Ayrıca Fransız ordusunda 53 adet de top bulunmaktaydı. İspanyol-İmparatorluk ordusu ise yaklaşık 21 bin kişiden oluşmakta, bunların 13 binini de süvariler oluşturmaktaydı. Top sayısı ise 17'ydi.
Muharebenin başlangıcında, Lannoy'un ordusu Pavia kalesinin kuzeyindeki Mirabello ormanından çıkarak Fransız ordusunun sol kanadına saldırmıştır. Bu saldırı karşısında Fransız süvarileri geri çekilmiştir. Ancak Fransız piyadeleri direnmiştir. Bu arada Leyva'nın garnizonu da kale duvarlarının dışına çıkarak Fransız ordusunun sağ kanadına saldırmıştır. Bu saldırı da Fransız süvarilerinin geri püskürtülmesini sağlamıştır.
Fransız ordusunun iki kanadı da çökmüşken, merkezde kalan I. François son bir hamle yaparak düşman ordusunun merkezine doğru ilerlemiştir. Ancak bu hamle de başarısız olmuştur. Zira İspanyol-İmparatorluk ordusunda bulunan arkebüz adlı ateşli silahlar, Fransız zırhlı süvarilerine büyük zarar vermiştir. Ayrıca İspanyol süvarileri de Fransız piyadelerini bozguna uğratmıştır.
Muharebe sonunda Fransız ordusu tamamen dağılmıştır. Ordudan 8 bin kadar asker ölmüş, 6 bin kadarı da esir alınmıştır. Bunların arasında I. François de vardır. İspanyol-İmparatorluk ordusu ise sadece 2 bine yakın bir kayıp vermiştir.
Pavia Muharebesi'nin Sonuçları
Pavia Muharebesi İtalya Savaşları'nın en önemli dönüm noktalarından birisidir. Bu muharebe ile birlikte Fransa'nın İtalya'daki etkisi büyük ölçüde azalmıştır. I. François, Madrid Antlaşması ile Burgonya'yı ve İtalya'daki topraklarını bırakmak zorunda kalmıştır. Ayrıca V. Karl'ın üstünlüğünü de tanımak zorunda kalmıştır.
Bu muharebe aynı zamanda Avrupa siyasetinde de yeni bir dönem başlatmıştır. V. Karl hem Almanya hem de İspanya'da güçlü bir hükümdar olarak ortaya çıkmıştır. Ayrıca Habsburg Hanedanının Avrupa'daki etkisi artmıştır. Bu durumsa diğer güçlerin tepkisini çekmiş ve yeni ittifaklar ve savaşların doğmasına neden olmuştur.
Pavia Muharebesi ayrıca askeri tarihte de önemli bir yere sahiptir. Bu muharebe ile arkebüz gibi ateşli silahların savaş alanındaki etkisi artmıştır. Ayrıca zırhlı süvari sınıfının sonunu getirmiştir. Bu muharebe ile modern savaşın temelleri atılmıştır.
Yorum Gönder